Rodzina 500+

 

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci tzw. „Rodzina 500 plus” to systemowe wsparcie polskich rodzin. Rządowy program ma za zadanie pomóc w wychowywaniu dzieci poprzez przyznanie świadczenia wychowawczego. Z pomocy programu będą mogli skorzystać rodzice oraz opiekunowie prawni i faktyczni dzieci do 18. roku życia. Wypłacone pieniądze mają posłużyć jako częściowe pokrycie kosztów związanych z zaspokojeniem potrzeb życiowych oraz z wychowywaniem dzieci. Program w swoim założeniu poza poprawą sytuacji polskich rodzin ma również za zadanie przyczynić się do zwiększenia dzietności.

 

Zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł na miesiąc, na drugie i każde kolejne dziecko będzie przysługiwało bez względu na wysokość dochodu. W przypadku rodzin z dochodem poniżej 800 zł netto na osobę wsparcie otrzyma rodzina także na pierwsze lub jedyne dziecko. Dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym kryterium dochodowe jest wyższe i wynosi 1200 zł netto. Istotne jest to, że w składzie rodziny brane będą pod uwagę pozostające na utrzymaniu dzieci do ukończenia 25 roku życia. Dodatkowo, wliczane też będą dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna.

Świadczenie otrzyma rodzina bez względu na stan cywilny rodziców. Otrzymają je zatem zarówno rodziny, w których rodzice są w związku małżeńskim jak i rodziny niepełne oraz rodzice pozostający w nieformalnych związkach. W przypadku rodziców rozwiedzionych wsparcie otrzyma ten rodzic, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem.

Jeżeli partnerzy żyją w związku nieformalnym i mają dzieci z poprzednich związków oraz wychowują co najmniej jedno wspólne dziecko, to wówczas świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko będzie uzależnione od kryterium dochodowego, a na pozostałe dzieci bez względu na dochód.

 

Świadczenie wychowawcze będzie realizowane w gminach, a w sprawach, w których zastosowanie będą miały unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, świadczenie realizować będą marszałkowie województw. Wniosek o to świadczenie będzie można składać raz do roku. Będzie można to zrobić przez internet lub osobiście w gminie. Osoby ubiegające się o wsparcie na pierwsze dziecko, będą dokumentowały sytuację dochodową dołączając do wniosku odpowiednie oświadczenie o dochodach. Gdy rodzina będzie ubiegać się o świadczenie wyłącznie na drugie i kolejne dzieci nie będzie konieczności dokumentowania sytuacji dochodowej.

Jedynie świadczenie na pierwsze dziecko uzależnione będzie od kryterium dochodowego i w takim przypadku co roku trzeba będzie potwierdzić fakt nieprzekroczenia tego progu. We wniosku trzeba podać dane osoby starającej się o świadczenie, dane drugiego z rodziców oraz dane dzieci wraz z dodatkowymi zaświadczeniami i oświadczeniami jeśli takie będą w indywidualnej sprawie niezbędne. Jednocześnie gmina sama będzie pozyskiwała podstawowe dane o dochodach, więc nie trzeba będzie już dołączać tych informacji. Świadczenie wychowawcze, będzie wypłacane w sposób dogodny dla rodziców, czyli przelewem na konto lub gotówką.

Wnioski za pierwszy okres funkcjonowania programu będzie można składać od 1 kwietnia 2016 r. tj. od momentu startu programu. Jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu pierwszych 3 miesięcy (tj. do 1 lipca ), rodzice dostaną wyrównanie wstecz od 1 kwietnia – pozwoli to uniknąć kolejek i zapewni płynność wypłat. Do programu będzie można dołączyć w dowolnym momencie. W kolejnych miesiącach świadczenie będzie wypłacane od miesiąca, w którym rodzice złożą wniosek. Co do zasady, dla osób korzystających z programu okres rozliczeniowy będzie trwał od 1 października do 30 września następnego roku kalendarzowego. Istotne jest, że pierwszy okres na jaki będzie przyznane prawo do świadczenia będzie dłuższy, gdyż rozpocznie się 1 kwietnia 2016 r. i trwać będzie do 30 września 2017 roku. Dzięki temu rodzice nie będą musieli składać dwóch wniosków w 2016 roku, kiedy program wejdzie w życie.

 

Zgodnie z programem świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł nie będzie liczone do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z innych systemów wsparcia, dotyczy to w szczególności świadczeń z pomocy społecznej, funduszu alimentacyjnego, świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych. Jednocześnie w przypadku, gdy będzie zachodziło uzasadnione podejrzenie, że wypłacane pieniądze są marnotrawione lub wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem przez osobę pobierającą, wówczas może zostać podjęta decyzja o wstrzymaniu wypłaty świadczenia w całości, wstrzymaniu wypłaty świadczenia w części, przekazywaniu świadczenia w całości lub części w formie rzeczowej.

 

Jeśli w trakcie pobierania świadczenia nastąpi jakakolwiek zmiana ( np. dochodu, liczba członków rodziny) mająca wpływ na prawo do świadczenia, osoba otrzymująca świadczenie jest obowiązana niezwłocznie powiadomić o tym fakcie organ wypłacający. W przypadku gdy na skutek zwiększonego dochodu nastąpi utrata prawa do świadczenia, zasiłek nie będzie przysługiwał od następnego miesiąca po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.

Natomiast, gdy osoby nienależnie pobiorą świadczenie wychowawcze zobowiązane będą do zwrotu wszystkich otrzymanych kwot wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Do nienależnie wypłaconych kwot świadczenia będą miały zastosowanie przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.